Historici alleen lossen de biodiversiteitscrisis niet op. Op woensdagnammiddag grasduinen we langs kennis en inzichten uit de psychologie, archeologie, letterkunde, bio-ingenieurswetenschappen, biologie, communicatiewetenschappen en journalistiek. 10 experten laten zien hoe zij natuur bestuderen en oplossingen zoeken voor flora en fauna. Laat ideeën bloeien en wetenschap wortel schieten!
Je kunt je hier inschrijven voor deze interdiscpilinaire workshops vanaf 31 maart. Ze vinden plaats van 13u30 tot 15u en van 15u30 tot 17u in en rond het GUM.
De eerste voetafdruk: het Early Antropoceen ontleed
Koen Deforce, paleo-ecoloog UGent en Museum voor Natuurwetenschappen
13u30-15u, maximum 20 personen, Auditorium 8 Ledeganck.
Archeobotanicus Koen Deforce introduceert ons in het concept van het Early Antropoceen, het idee dat menselijke activiteiten al duizenden jaren een impact hebben op Aarde. De jacht op megafauna, ontbossing, landbouw en veeteelt, beïnvloedden de biodiversiteit, het landschap en het klimaat op Aarde. Een belangrijke bron voor deze lange geschiedenis van de mensheid zijn de botanische resten die worden teruggevonden bij archeologische opgravingen. Welke inzichten leveren archeobotanici over shifting baselines over natuur?
#Archeologie #plantkunde #antropoceen #megafauna #ontbossing
Bezoek aan Labo ArBoReal
Koen Deforce, paleo-ecoloog UGent en Museum voor Natuurwetenschappen
15u30-17u, maximum 10 personen, laboratorium Ledeganck.
Tussen de vele labo’s van de biologie en biochemie op de campus Ledeganck bevindt zich het Archaeobotanical Research Laboratory van de Vakgroep Archeologie (ArBoReaL). Koen Deforce analyseert er samen met zijn team de interacties tussen mens en milieu in het verre verleden. Hoe gebruikten mensen vroeger bossen en wat kunnen plantenresten uit archeologisch opgravingen ons leren over de gedeelde geschiedenis van mens en natuur?
#Archeologie #plantkunde #antropoceen #laboratorium #ontbossing
Het GUM, waar wetenschap verrast
GUM, 13u30-15u en 15u30-17u, maximum 25 personen
Kom mee op ontdekking in het GUM – het museum dat je nieuwsgierig maakt én houdt!
Het GUM vormt onze centrale verzamelplaats tijdens de verleden week en daarom zetten we dit bijzondere museum graag extra in de bloemetjes. Ontdek hoe wetenschappers denken, twijfelen en zoeken naar antwoorden. Laat je verrassen door fascinerende collecties, uitdagende vragen en creatieve tentoonstellingen die je kijk op wetenschap zullen veranderen. Het Gents Universiteitsmuseum (GUM), dé plek waar wetenschap, kunst en kritische reflectie elkaar ontmoeten, doen speciaal voor ons hun deuren op woensdagnamiddag open.
#GUM #museum #kunstontmoetkennis
Knapperige kost. Verleden en toekomst van entomofagie
Willem Flinterman, Arabist en historicus aan de Rijksuniversiteit Groningen, intiatiefnemer worms@work
13u30-15u en 15u30-17u, maximum 20 personen, vergaderzaal 1.2 Ledeganck.
Breng je oude broodkorstjes en fruitresten mee: we gaan insecten voeren! Veel etensresten eindigen onnodig in de verbranding, terwijl insecten ze omzetten in hoogwaardige eiwitten die ook nuttig zijn voor menselijke consumptie. Daarom keurde de EU in 2022 meerdere insectensoorten goed als ‘novel food’. Maar hoe ‘nieuwerwets’ zijn insecten als voedselbron? In veel delen van de wereld zijn insecten traditioneel voedsel, maar niet in Europa - was dat altijd zo? Terwijl meelwormen onze lunchresten verorberen, zoeken we in historische bronnen naar bewijs voor ‘entomofagie’ (insecten eten) en proberen de genoemde soorten te identificeren. We sluiten af met een discussie over onze relatie met insecten, vroeger en nu.
#wereldgeschiedenis #insecten #voedselketen #ecologie #smakelijk #onzenatuur
12.000 jaar bosgeschiedenis uit Ename
Guido Tack, erfgoed- en natuurbeheerder agentschap Onroerend Erfgoed, conservator Bos ‘t Ename
13u30-15u, maximum 20 personen, leslokaal 1.3 Ledeganck.
Na 40 jaar onderzoek in bodem en archieven is de biodiversiteit van Bos ’t Ename tot in het verre verleden ontrafeld—een indrukwekkende interdisciplinaire prestatie! Omdat het bos niet om de hoek ligt, maken we via de lezing van Guido Tack, beheerder en bezieler van Bos ’t Ename, een reis door 12.000 jaar bosgeschiedenis. Mensen lieten hun sporen na, soms met verlies van soorten, maar onderzoek toont aan dat hun invloed ook een rijke biodiversiteit kan ondersteunen. Een hoopvolle boodschap.
Guido Tack (1958) is een Vlaamse expert op het gebied van erfgoed en natuurbeheer. Hij werkt bij het agentschap Onroerend Erfgoed van de Vlaamse overheid, waar hij zich richt op de interactie tussen natuur, bos, landbouw en ruimtelijke ordening. Daarnaast is hij conservator van het Bos t'Ename.
#Bos #natuur #erfgoed #biodiversiteit #religieuze geschiedenis
Met het hoofd in de wolken en de blik vooruit
Frederick Verbruggen, vogelpsycholoog UGent
15u30-17u, maximum 20 personen, vergaderzaal 1.4 Ledeganck.
Elke vogel zingt zoals hij gebekt is, maar waaraan denk de vogel tijdens zijn lied?
Psycholoog Frederick Verbruggen doorbreekt de grenzen tussen psychologie en biologie en onderzoekt de psyche en het gedrag van vogels. Hij neemt ons mee op een vogelvlucht langs interdisciplinair onderzoek van het Centre for Research on Ecology, Cognition and Behaviour of Birds (EcoBird). We vliegen mee met de meeuw en de monniksgier, met vrije, vreemde en gevangen vogels. Wat voegt dit animal perspective toe aan het beheer en de bescherming van vogels?
#vogelengezang #ecobird #animalperspective
Natuurtje of twee in de Gentbrugse Meersen
Marnix Aerssens, conservator Gentbrugse Meersen bij Natuurpunt
14-16u, max. 20 personen, verzamelpunt: Boer Jansens, Boer Janssensstraat 15
Is de drang naar buitenlucht en natuurpracht te groot zo halfweg Verleden Week? Trek je wandelschoenen aan en ga op stap in de Gentbrugse Meersen. De stad Gent en Natuurpunt lieten deze ‘groenpool’ verrijzen op de restanten van een historische vuilnisbelt. Bloemrijke graslanden, (nieuw) bos, open wateren en moerassen vormen de hotspot-habitats voor bijzondere soorten. De Gentbrugse meersen vormen ook de toegangspoort tot het nieuwe Nationaal Park Scheldevallei. Onze gids door het natuurschoon is conservator Marnix Aerssens. Hij zorgt ervoor dat planten, dieren, gezinnen, sporters en nu dus ook studenten geschiedenis er elk hun plek vinden.
#natuurtje #excursie #natuurschoon #Gentbrugsemeersen #toerisme
Studentenstrijd voor een andere universiteit
Femke Lootens, coördinator Green Office UGent
13u30-15u, 15u30-17u, max. 20 personen, Hortulanus woning plantentuin.
Een betere wereld begint bij jezelf. Of niet? De Green Office van de UGent is de plek waar personeel en studenten het duurzaamheidsbeleid van de universiteit vormgeven en versterken. Ook al onderschrijft een instelling als de UGent op lange termijn duurzaamheidsdoelstellingen, concrete casussen vormen al snel eens bron van discussie, besparing en strijd. Coördinator Femke Lootens duidt in deze workshop hoe wetenschappelijk, institutioneel én grass root engagement elkaar aanvullen. Welke macht hebben Gentse studenten in de strijd om een duurzamere wereld?
#activisme #duurzaamheid
Ecological Apologies: Reckoning with Grief, Guilt, and Multispecies Justice
Stef Craps, letterkundige UGent
13u30-15u, max. 20 personen, Engelstalige lezing, leslokaal 1.2 Ledeganck.
This lecture explores how societies might begin to mourn the extinction of nonhuman species and reckon with environmental harm. Focusing on British artist Marcus Coates's Apology to the Great Auk, a short film in which a Newfoundland community apologizes to an extinct bird, it asks whether such gestures can be meaningful. Set against the backdrop of the "age of apology," the talk examines both the shortcomings and the potential of this act. Ultimately, it argues that symbolic apologies for environmental loss, however flawed, can help expand our moral imagination and contribute to a more inclusive and just memory culture across species boundaries.
#mourn #apologiestonature
Maai mei niet?
Simon Demeulemeester, journalist De Standaard
13u30-15u, maximaal 20 personen, BOX 2 verzamelen inkom GUM.
Niets zo Vlaams en hardnekkig als de strak gemaaide ‘pelouse’. Met enkele simpele ingrepen zouden de private tuinen nochtans een wereld van verschil kunnen betekenen voor biodiversiteit. Journalist Simon Demeulemeester is de initiatiefnemer van de succesvolle campagne “Maai mei niet”, een actie die hij lanceerde bij Knack. Hij vertelt over het ontstaan van deze actie, het belang van biodiversiteit in onze eigen achtertuin, en wat de campagne tot nu toe heeft bereikt: in onze tuinen en voor ons ecologisch bewustzijn.
#pelouse #maaimeiniet #biodiversiteit #eigentuin
De gedeelde geschiedenis van het Citadelpark
Marc Cosyns, arts/buurtbewoner
15u30-17u, maximaal 20 personen, verzamelen ingang GUM
Op de grondvesten van de militaire kazerne verrijst in de 19de eeuw het Citadelpark als een groene stadslong waar Gentenaars kunnen ontsnappen aan de onzuivere fabriekslucht. Marc Cosyns schreef het boek "Citadelpark – Waar bomen honderduit vertellen" en deelt met passie unieke verhalen over dit historische stadspark, de bomen die er groeien en de mensen die er hebben gewandeld. Ontdek de verborgen schatten van het park en gedeelde geschiedenis van mens en natuur.
#natuurschoon #groenelong #historischpark
Van bron naar data over natuur
Kristijn Swinnen, directeur studie bij Natuurpunt
15u30-17u, maximaal 20 personen, BOX 3 verzamelen ingang GUM
Meten is weten. Op Waarnemingen.be houdt Natuurpunt bij welke fauna en flora geobserveerd worden in Vlaanderen, en wanneer. Kristijn Swinnen legt uit dat ook historische data cruciaal zijn om het veranderende landschap te begrijpen. Ze spelen een sleutelrol in het begrijpen van het Shifting Baseline Syndroom – het fenomeen waarbij elke generatie een andere perceptie heeft van natuur(verlies).
#meten #weten #Shiftingbaselinesyndroom #natuuramnesie #onzenatuur